حمیدرضا شکارسری
(شاعر و منتقد)
برخی مجموعه‌های شعر:
از تمام روشنایی‌ها
باز جمعه‌ای گذشت
پرانتزهای شکسته
چتر شورشی
چیزی قطب‌نماها را دیوانه می‌کند
گزیده‌ی ادبیات معاصر (۵۴)

گذرنامه‌ی موقت ماهی آزاد 

بازنویسی دنیا برای نونویسی
خوانش شعری از «گذرنامه‌ی موقت ماهی آزاد» پژمان الماسی‌نیا
حمیدرضا شکارسری

در ساحت شعر هیچ چیزی همانی نیست که هست. اگر «چیز» در شعر‌‌ همان «چیز» در خارج از شعر باشد، ساحت شعر‌‌ همان ساحت جهان بود و به همین دلیل شعر نمی‌توانست یک «متن» باشد.

کلاغ
پر
گنجشک
پر
پژمان
پر...

«دويست قرص ‌خواب ‌و
يک ‌شيشه سمّ ‌نباتی»

بهای ارزانی‌ست
برای پرنده ‌شدن‌. ۱

«متن» از آن جهت متن است که جهان نیست، بلکه خود را از جهان کنده است و به ماورایی رسانده است که در آن قوانین جهان با قوانین تازه جایگزین شده است و منطقی نو بر آن حاکم است که منطق متن خوانده می‌شود. در این موقعیت است که «چیز» دیگر همان «چیز» مألوف و آشنا نیست، اگرچه برای شناسایی خویش، برخی از ویژگی‌های سابق را هنوز با خود به همراه دارد.
بازی کلاغ پر در شعر «پژمان الماسی‌نیا» همان بازی کلاغ پر معمولی نیست، زیرا «پژمان» هم با دویست قرص خواب و یک شیشه سم نباتی پریده است. پس این پریدن، همان «مرگ» است، یعنی پریدن هم همان پریدن معمولی نیست. از سوی دیگر این داروها هم نام تازه‌ای دارند: بهای ارزانی برای پرواز / مرگ. بدین‌ترتیب در ساحت این شعر «الماسی‌نیا» تلاش کرده است بر همه «چیز» نام تازه‌ای بگذارد و درواقع آن‌ها را از نو بنویسد. شعر بازنویسی دنیا برای نونویسی آن است.
این شعر حس نوستالوژیکی را در نگارنده زنده می‌کند. حسی که احتمالاً ناشی از توارد شعر «الماسی‌نیا» با شعری است که پانزده سال پیش سروده شده است و فرم و ساختاری مشابه همین شعر دارد: «می‌گوید: کلاغ / می‌گویم: پر! / می‌گوید: گنجشک / - پر! / - کبوتر / - پر! / - مادربزرگ... با بغضی در گلو / به دخترم نگاه می‌کنم / و جوابم تکرار می‌شود...» ۲
پی‌نوشت‌ها:
۱- گذرنامه‌ی موقت ماهی آزاد، پژمان الماسی‌نیا، فرهنگ ایلیا، ۱۳۹۰، صفحه‌ی ۹ و ۱۰.
۲ - گزیده‌ی ادبیات معاصر (۵۴)، حمیدرضا شکارسری، نیستان، ۱۳۷۹، صفحه‌ی ۸۳.

 

● این خوانش حمیدرضا شکارسری، پیش‌تر در تاریخ سه‌شنبه بیست و سوم اسفندماه ۱۳۹۰ در سرویس هنر پایگاه خبری - تحلیلی قدس‌آنلاین انتشار یافته است.
● علاوه بر حمیدرضا شکارسری تاکنون این شاعران و منتقدان درباره‌ی کتاب «گذرنامه‌ی موقت ماهی آزاد» نوشته‌اند (به‌ترتیب الفبا): رسول آبادیان، هلن اولیایی‌نیا، منصور خورشیدی، سریا داودی‌حموله، میترا سرانی‌اصل، امین فقیری، فرزانه قوامی، علیرضا نوری، صادق وفایی و سیدمحمد هاشمی.